Rotterdam, 10 januari 2012
Onderwerp:
Beantwoording van de schriftelijke vragen van het raadslid H.C. van Schaik (Leefbaar Rotterdam) over natuursteen aan het Binnenwegplein.
Aan de Gemeenteraad.
Op 23 november 2011 stelde het raadslid H.C. van Schaik (Leefbaar Rotterdam) ons schriftelijke vragen over natuursteen aan het Binnenwegplein.
Inleidend wordt gesteld:
“Op 18 mei jongstleden hebben wij vragen gesteld over de aangelegde natuurstenen aan het Binnenwegplein. Volgens de beantwoording zouden de vetvlekken na verloop van tijd door zon en regen verdwijnen. Ook zou het volgens het college niet nodig zijn om verbeteringen in het onderhoud door te voeren. Toch gaat de Roteb sinds kort de vetvlekken met een nieuwe revolutionaire schoonmaakmethode te lijf, namelijk met heet water.
Inmiddels is de aanleg gerealiseerd in de Mauritsweg, Karel Doormanstraat, bij de Doelen, delen van het Stadswater en de Kruiskade. Op het moment van de beantwoording zou nog ongeveer 100.000 m2 resteren. De gemiddelde aanschaf- en legkosten van natuursteen zouden in het centrum 160,00 per m2 zijn.
De kosten vallen inmiddels hoger uit dan vooraf begroot. Er is vooraf niet goed nagedacht over het onderhoud en de onderhoudskosten. Roestplekken verdwijnen met de huidige schoonmaakmethode niet, kauwgomplekken niet helemaal en er wordt momenteel geëxperimenteerd met heet water om de vetvlekken weg te krijgen. De natuursteen ligt er nauwelijks 2 jaar en de kwaliteit laat nu al te wensen over. In plaats van één steensoort liggen er intussen minstens vier verschillende soorten natuursteen. De gewenste hoogwaardige kwaliteit wordt niet behaald en hetzelfde geldt voor het gewenste schoonniveau.”
Hieronder volgen de vragen en onze beantwoording:
Allereerst maken wij onze excuses voor de te late beantwoording van de vragen. Na behandeling in de collegevergadering van 10 januari 2012 van de conceptbeantwoording is de afronding van de beantwoording en versturen naar uw raad helaas tussen wal en schip gekomen.
Vraag 1:
Welke kosten waren begroot voor het onderhoud, wat zijn de werkelijke kosten en verwacht u dat deze kosten nog op zullen lopen?
Antwoord:
Ons college informeerde uw raad over het onderwerp natuursteen in de binnenstad al op 17 november 2011 in de beantwoording van de schriftelijke vragen van de heer J.W. Verheij over natuurstenen bestrating in de binnenstad (11gr3394), die in oktober werden gesteld. Daarvoor ontving uw raad al onze beantwoording op de schriftelijke vragen door de heer Van Schaik over natuursteen aan het Binnenwegplein (11gr1680). Hij stelde die vragen op 18 mei 2011.
De benodigde extra onderhoudskosten, als gevolg van het aanbrengen van de Centrumstijl in de binnenstad, zijn gerelateerd aan het tempo van aanleg en voor 2011 berekend op € 1,1 miljoen, voor 2014 berekend op € 2,5 miljoen en oplopend tot € 3,5 miljoen per jaar na realisatie van alle buitenruimte projecten. Deze kosten zijn voor zowel het groen, de wegen als het schoonhouden van de binnenstad en zijn alle opgenomen in de begroting. Financiering van deze kosten vindt plaats uit stedelijke middelen. Het standaard onderhoud is gedekt uit deelgemeentelijke budgetten.
Vraag 2:
Waar wordt de heet water schoonmaakmethode toegepast en wat kost dit?
Antwoord:
De heetwatermethode ‘stoomreinigen’ wordt toegepast op die delen van het Binnenwegplein waar sprake is van vervuiling met mayonaise en frituurvetten. De kosten van inzet variëren van € 600,- tot € 800,- per schoonmaakdag en worden gedekt vanuit het antwoord op de in vraag 1 genoemde stedelijke middelen.
Op basis van een nog te houden kosten-batenanalyse wordt de noodzakelijke frequentie van deze schoonmaakmethode bepaald, zodat voor de toekomst het ‘stoomreinigen’ op een effectieve en efficiënte manier wordt ingezet. Daarnaast volgen Roteb en Gemeentewerken de ontwikkelingen op de markt ten aanzien van machines en behandelmethoden voor het schoonmaken van natuursteen. Zoals in de beantwoording van eerdere schriftelijke vragen met betrekking tot dit onderwerp is aangegeven, informeert ons college uw raad te zijner tijd over de resultaten van deze analyse.
Vraag 3:
Welke andere schoonmaakmethoden zijn geprobeerd en met welke kosten?
Antwoord:
Roteb maakt de bestrating in Rotterdam schoon met veeg-zuigwagens en met veegploegen. Op plaatsen waar dit niet voldoende is wordt met water (al dan niet onder hoge druk) de bestrating schoongespoten. Dit is ook toegepast op delen van het Binnenwegplein. Omdat de vetvlekken hier niet mee weggaan, is gezocht naar een betere methode. Deze verbeterde methode is gevonden in de stoomreinigingsmethode. Voor de kosten van deze methode, zie vraag 2.
Een andere methode is het gebruik van een schrob-borstelmachine, maar hiervoor is om verschillende redenen niet gekozen. Bij deze methode wordt gebruik gemaakt van chemicaliën. Vanwege milieuaspecten is de gemeente Rotterdam geen voorstander van het gebruik van chemicaliën. Daarnaast is dit een intensieve methode die tegen substantiële kosten in drie stappen uitgevoerd dient te worden: schoonvegen, intrekken witte soplaag met chemicaliën, verwijderen sop. Voorkomen moet worden dat voetgangers met chemicaliën in aanraking komen. Het afzetten van het plein is echter geen realistische optie om dit te voorkomen. Tenslotte zorgt deze behandeling, in tegenstelling tot gericht stoomreinigen, dat de aangrenzende redelijk schone verharding toont als ‘sterk vervuild’, waardoor geen egaal beeld ontstaat als gericht schoongemaakt wordt.
Vraag 4:
Waar dient de aanleg van de natuursteen nog gerealiseerd te worden en welke kosten zijn hiermee gemoeid?
Antwoord:
Na opeenvolgende bezuinigingen is de hoeveelheid nog te realiseren natuursteen sterk gereduceerd. Alleen in het winkelhart en rond het Centraal Station komt natuursteen. De planning voor het leggen van natuursteen loopt samen met de herinrichting van de binnenstad. Deze zal omstreeks 2020 zijn voltooid.
Van de natuursteen die gebruikt is op het Binnenwegplein wordt nog 64.500 m2 aangelegd. Daarvan is 23.000 m2 al besteld voor de Lijnbaan, Meent en Schouwburgplein voor uitvoering in 2011-2012. Daarnaast is in het inrichtingsplan Centraal Station – Kruisplein een hoeveelheid van ca. 15.000 m2 aan natuursteen voorzien.
Vanaf 2013 tot 2020 zal vervolgens ca. 41.500 m2 natuursteen worden gelegd.
Uitgaande van € 160,- per m2 komen de kosten voor Centraal Station – Kruisplein en de geplande hoeveelheid in de periode 2013–2020 uit op een bedrag van € 9.040.000,-.
Vraag 5:
Voor welke soorten natuursteen is gekozen en wat zijn de kosten per m2 per steensoort?
Antwoord:
Bij het komen tot de keuze van deze steensoort zijn in 2008 en 2009 vele soorten bekeken, beproefd en beoordeeld. Uiteindelijk is gekozen voor een harde steen (graniet) en van de granietsteen is de hardste soort gekozen.
Vraag 6:
Waarom is gekozen voor verschillende soorten natuursteen aangezien dit de uitstraling van de binnenstad niet ten goede komt?
Antwoord:
Het uitgangspunt van de Centrum Stijl en Rotterdamse Stijl is om niet veel verschillende materialen toe te passen. De keuze om in Rotterdam 1 soort natuursteen (Chinees graniet) te gebruiken, vloeit ook voort uit dit uitgangspunt.
De standaard afmeting van natuursteen is 360 x 130 mm en dik 75 mm. Voor bijzondere pleinen en straten mag in de Centrumstijl een andere afmeting worden toegepast. Voor het Binnenwegplein is gekozen het patroon van 4 tegels in een vierhoekverband.
Alleen voor het Kruisplein is een uitzondering gemaakt; hier komt natuursteen te liggen die aansluit op de natuurstenen vloer van het nieuwe Centraal Station.
Vraag 7:
Hoelang dient deze natuursteen mee te gaan en verwacht u dat deze termijn behaald zal worden?
Antwoord:
De levensduur van (bestratings)materialen in de openbare buitenruimte wordt bepaald door de gekozen materiaalsoort en door het gebruik. In drukke gebieden, zoals het centrum, ligt de levensduur van de standaard bestratingsmaterialen tussen de 10 ŕ 20 jaar. De levensduur van de natuursteen is veel langer. Deze harde steen kan wel 100 jaar meegaan. En ook bij intensief gebruik behoudt deze steen zijn kleur en uitstraling. De natuursteen is duurzaam in zijn toepassing.
Tot slot wordt gesteld:
“Gezien de bezuinigingen en het feit de gekozen natuursteen niet aan het gewenste kwaliteitsniveau kan voldoen, dient bekeken te worden of de gekozen natuursteen een verstandige keuze is geweest. Vetvlekken en roestplekken ontsieren het straatbeeld en momenteel is nog steeds niet duidelijk welke vorm van onderhoud geschikt is.”
Vraag 8:
Bent u bereid de aanleg per direct te stoppen? Zo ja, per wanneer? Zo nee, waarom niet?
Antwoord:
Nee, het college ziet geen reden om de aanleg van natuursteen te stoppen. Daar waar natuursteen is aangebracht, voldoet het aan de verwachtingen.
Vraag 9:
Bent u bereid om een onderzoek uit te voeren naar de uitstraling en het onderhoud van de gekozen natuursteen en te kijken naar de mate waarin de steensoort geschikt is voor de binnenstad van Rotterdam?
Antwoord:
De aanleg van natuursteen is een onderdeel van de Binnenstadsvisie en de Rotterdamse Stijl en maakt deel uit van het Programmaplan Binnenstad 2010-2014.
Dit programma wordt 4-maandelijks gemonitord. Het verblijfsklimaat in de stad en de beleving van de burgers maakt deel uit van deze monitoring. Ook wordt elke twee jaar de verharding in Rotterdam geschouwd op oneffenheden, schade en verzakkingen. Daarnaast wordt de buitenruimte regelmatig op veiligheid gecontroleerd. Op dit moment is er voor het college geen aanleiding om voor de natuurstenen bestrating een apart onderzoek op te zetten.
Vraag 10:
Kunt u bekijken welke soorten natuursteen meer geschikt zijn voor de binnenstad van Rotterdam en hierbij het onderhoud en de uitstraling van de alternatieven meenemen?
Antwoord:
Zoals bij de beantwoording van vraag 5 is aangegeven hebben we in 2008 en 2009 vele soorten bekeken, beproefd en beoordeeld. Uiteindelijk is gekozen voor een harde steen (graniet) en van de granietsteen is de hardste soort gekozen. Er is nu geen aanleiding om deze keuze te herzien.
Burgemeester en Wethouders van Rotterdam,
De secretaris,
A.H.P. van Gils
De burgemeester,
A. Aboutaleb