Op 9 februari 2002 verscheen het geruchtmakende interview in de Volkskrant, naar aanleiding waarvan Pim Fortuyn aan de kant werd gezet als lijsttrekker van Leefbaar Nederland. Fortuyn zegt in het interview onder andere dat Nederland vol is en dat er geen asielzoekers meer moeten worden toegelaten. Wat hem betreft worden de grenscontroles hersteld en het Verdrag van Schengen opgezegd.
Het partijbestuur van Leefbaar Nederland verwijt Fortuyn dat hij zich niet aan de gemaakte afspraken houdt. Het gaat dan met name om het feit dat hij de islam “een achterlijke cultuur” noemt en dat het anti-discriminatie-artikel van de Grondwet mag worden geschrapt.
In de nacht van 9 op 10 februari 2002 houdt de partijleiding een spoedoverleg met Fortuyn. Omdat Fortuyn echter afstand weigert te nemen van het interview, wordt hij ontslagen als lijsttrekker.
De nacht van Fortuyn:
Heftige reacties
Zelden is een interview aanleiding geweest voor zoveel heftige reacties. Met name zijn politieke tegenstanders hoopten hiermee eindelijk de stok gevonden te hebben om de ongrijpbare Fortuyn mee te slaan.
Paul Rosenmöller (GroenLinks) zei: “Dit is niet gewoon rechts maar extreem rechts. Fortuyn heeft zich vandaag in zijn vingers gesneden en ik hoop dat hij tot 15 mei zal blijven bloeden.”
Tom de Graaf (D66) sleepte zelfs Anne Frank erbij om aan te tonen hoe verderfelijk Fortuyn wel niet was. Tijdens een partijcongres zei hij: “Hier vlakbij, op loopafstand, staat het Achterhuis. Waar Anne Frank zestig jaar geleden, ondergedoken in erbarmelijke omstandigheden, in haar dagboek schreef: ‘Ik hoop maar één ding: dat deze haat van voorbijgaande aard zal zijn. Dat de Nederlanders toch zullen laten zien wie zij zijn. Dat zij nu niet en nooit niet wankelen in hun rechtsgevoel. Want dit is onrechtvaardig!’ Vanochtend heeft Pim Fortuyn dan eindelijk zijn masker afgeworpen. Nu is duidelijk wat hij wil. Een land waar mensen met een bepaald geloof, een zekere cultuur, een andere achtergrond gediscrimineerd mogen worden.”
Ad Melkert (PvdA) op 9 februari 2002 op een partijbijeenkomst: “Fortuyn maakt de weg vrij voor een ongeremde discriminatie. Voor een heel andere samenleving, waarin mensen tegen elkaar worden opgezet. (...) Hij gaat een grens over die je niet mag passeren. (...) Nederland, word wakker!”
En op z’n zachtst gezegd ongebruikelijk was de actie van politiek commentator Job Frieszo die tijdens het NOS-journaal, al wapperend met een oud partijprogramma van de Centrum Democraten, aangaf dat Fortuyn de eerste politicus was sinds Hans Janmaat die het artikel 1 van de Grondwet wilde afschaffen.