Het laatste van Schriftelijke Vragen

mei 22, 2012
Markt in Rozenburg (n.n.b)

mei 10, 2012
Dierenopvangcentra Rijnmond (n.n.b)

mei 04, 2012
Criminelen op billboards (n.n.b)

mei 02, 2012
Vrijmarkt Coolsingel (n.n.b)

mei 01, 2012
Politiezorg Rozenburg (n.n.b)

april 25, 2012
Bedrijfsreinigingsrecht (n.n.b)

april 24, 2012
Subsidie Megastad FM

april 18, 2012
Naheffing belastingen (n.n.b)

april 18, 2012
Opvanghuis Nora Storm (n.n.b)

april 17, 2012
Hennepplantage in pand WOM (n.n.b)

maart 27, 2012
Rappende homohater (n.n.b)

maart 26, 2012
Vervallen volkstuincomplex Bosdreef (n.n.b)

maart 23, 2012
Wooncarrière Woonbron (n.n.b)


Oost-Europese ZZP-ers

Rotterdam, 20 september 2011.


Onderwerp:
Beantwoording van de schriftelijke vragen van het raadslid M.J.W. Struijvenberg (Leefbaar Rotterdam) over Oost-Europese ZZP-ers.


Aan de Gemeenteraad.

Op 29 april 2011 stelde het raadslid M.J.W. Struijvenberg (Leefbaar Rotterdam) ons schriftelijke vragen over Oost-Europese ZZP-ers.

Inleidend wordt gesteld:

“Geacht college,

Volgens onderzoek van de Vlaamse krant De Standaard zou tweederde van het aantal Roemenen, Polen en Bulgaren die een aanvraag doen om zich als zelfstandig ondernemer in te schrijven dat doen om een uitkering te kunnen aanvragen. Steden zoals Gent kampen met een toevloed van Oost-Europeanen die zich inschrijven als zelfstandige. Met het statuut van zelfstandige verwerven Roemenen en Bulgaren het recht langer dan drie maanden in het land te verblijven. Na onderzoek blijkt dat slechts een derde van alle aanvragers werkelijk actief is als zelfstandige.

Leefbaar Rotterdam wil er voor waken dat dit ook in Rotterdam gebeurt. Ik heb hier de volgende vragen over aan het college:”

Hieronder volgen de vragen en onze beantwoording:

Vraag 1:
Is hetgeen in steden zoals Gent gebeurt ook mogelijk in Rotterdam?

Antwoord:
De toestroom in België lijkt, voor zover wij nu kunnen overzien, voor een belangrijk deel het gevolg van een cruciaal verschil in de sociale bijstandsregeling, in België aangeduid als (pseudo)leefloon. In België is in beginsel het enkele feit dat een EU-onderdaan zich inschrijft in het vreemdelingenregister voldoende om aanspraak te kunnen maken op (pseudo)leefloon.
Dat is in Nederland niet zo. Nederland heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid die artikel 24, tweede lid van de Europese richtlijn 2004/38 biedt om EU-onderdanen die als werkzoekende naar Nederland komen uit te sluiten van het recht op bijstand (artikel 11, 2e lid WWB). Die uitsluiting geldt minimaal 3 maanden maar ook bij een langer verblijf in Nederland als werkzoekende. Bovendien geldt voor een verblijfsrecht als werknemer of zelfstandige in de zin van de Europese richtlijn de eis dat aantoonbaar sprake moet zijn van daadwerkelijke en reële arbeid. Uitsluitend als daar sprake van is geweest kan bij niet-verwijtbaar verlies van de werkzaamheden eventueel een beroep op bijstand worden gedaan. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen wij u naar de brief van 2 augustus 2011 aan de commissies Maatschappelijke Ondersteuning,
Volksgezondheid, Sociale Zaken en Participatie en Fysieke Infrastructuur en Buitenruimte.
Tot dusver hebben zich bij het Regionaal Bureau Zelfstandigen van SoZaWe nog geen zelfstandigen uit Midden- en Oost-Europa gemeld voor het aanvragen van een WWB-uitkering. De afdeling heeft de instructie om, indien aanvragen ingediend mochten worden, zeer kritisch te toetsen of betrokkenen wel een verblijfsrecht in Nederland hebben. Daarbij zal de expertise van instanties als de IND, de Belastingdienst en de Kamer van Koophandel worden benut.

Vraag 2:
Zo ja, wat gaat u hieraan doen?

Antwoord:
Zie ons antwoord op vraag 1.

Vraag 3:
Uit de meest recente halfjaarlijkse monitor Midden- en Oost-Europeanen over de eerste helft van 2010 blijkt dat het aantal Oost-Europese ZZP-ers gedaald is ten opzichte van de cijfers van 2009. Het aantal Bulgaren dat zich registreerde als ZZP-er nam als enige groep wel toe.
Wat is de huidige situatie rondom de toe- of afname van het aantal ZZP-ers uit Midden- en Oost-Europa in Rotterdam?

Antwoord:
Het aantal ZZP-ers uit Midden- en Oost-Europa dat is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel is ook ten opzichte van de eerste helft 2010 verder afgenomen tot 736. Ook het aantal Bulgaarse zelfstandigen is afgenomen en ligt nu iets onder het aantal dat eind 2009 was ingeschreven. De daling is geringer dan bij de meeste andere nationaliteiten en heeft er in geresulteerd dat zij nu de grootste groep vormen.















juni 2010juli 2011VerschilPercentage
Bulgarije342309-33-10%
Polen366297-69-19%
Roemenië5649-7-13%
Hongarije4037-3-8%
Slowakije1912-7-37%
Tsjechië1211-1-8%
Litouwen1311-2-15%
Letland7700%
Estland43-1-25%
Slovenië70-7-100%
Totaal866736-130-15%


Vraag 4:
Hoe heeft u de samenwerking met de KvK en de Arbeidsinspectie t.b.v. controle op ZZP-ers inmiddels verbeterd en effectief gemaakt?

Antwoord:
Omdat schijnzelfstandigheid als een belangrijk probleem wordt gezien en de lokale aanpak van de schijnzelfstandigheid vanuit het MOE-landerproject niet effectief genoeg bleek , is de aanpak van schijnzelfstandigheid één van de belangrijke onderwerpen geweest, die we hebben geagendeerd tijdens de rijksoverleggen over de MOE-landerproblematiek.

Tijdens deze rijksoverleggen is afgelopen half jaar intensief overleg gevoerd over maatregelen die noodzakelijk zijn om de EU-arbeidsmigratie in goede banen te leiden. Dit heeft onder meer geresulteerd in de brief van minister Kamp aan de Tweede Kamer van 14 april 2011 waarin een breed pakket aan maatregelen is gepresenteerd.
Deze brief is op 15 april 2011 ter kennis gebracht van de commissies Maatschappelijke Ondersteuning, Volksgezondheid, Sociale Zaken en Participatie en Fysieke Infrastructuur en Buitenruimte.

Een deel van deze maatregelen heeft specifiek betrekking op de aanpak van schijnzelfstandigheid. Het gaat dan onder meer om:
- extra controle door de Belastingdienst van Bulgaren en Roemenen die zich melden om als ondernemer voor het verkrijgen van een Verklaring ArbeidsRelatie (de zogeheten VAR ). Met een juiste VAR kunnen Roemenen en Bulgaren in Nederland als zelfstandige werken zonder tewerkstellingsvergunning, die ze wel als werknemers in loondienst nodig hebben;
- prioritering bij de (Arbeids)inspecties bij alle inspecties waarbij Bulgaren of Roemenen worden aangetroffen die zich presenteren als zelfstandige: er wordt nagegaan of zij dat daadwerkelijk zijn. Gaat het feitelijk om werknemers in loondienst dan krijgt de werkgever een boete wegens illegale tewerkstelling;
- t.a.v. gegevensuitwisseling is afgesproken dat de gegevensuitwisseling over Roemeense en Bulgaarse zelfstandigen tussen Belastingdienst, Arbeidsinspectie, Kamer van Koophandel en Immigratie- en Naturalisatiedienst vanaf tweede helft 2011 zal worden geïntensiveerd. Vanaf het derde kwartaal 2011 zal de Arbeidsinspectie signalen over schijnzelfstandigheid doorgeven aan de Belastingdienst. Daarnaast komt er in 2012 een koppeling tussen het Handelsregister en de bestanden van de Belastingdienst.
Alle bovengenoemde maatregelen worden op landelijk niveau ingezet, Rotterdam is hierin volgend en op lokaal niveau worden de lopende afspraken herzien en bijgesteld.

Vraag 5:
Welke resultaten heeft dat tot nutoe opgeleverd?

Antwoord:
Het ministerie van SZW heeft in een nieuwsbericht van 19 mei 2011 de reeds ingezette landelijke controle en handhaving op schijnzelfstandigheid van Bulgaren en Roemenen via de VAR als succesvol bestempeld.

Bij administratieve controle door de Belastingdienst van de VAR blijkt dat veel Bulgaren en Roemenen die als zelfstandigen willen werken in ons land niet voldoen aan de voorwaarden. Jaarlijks vragen Roemenen en Bulgaren ongeveer 6.500 Verklaringen Arbeidsrelatie (VAR) aan. Op elke aanvraag volgt na toetsing een beschikking. Slechts 15% van de aanvragen leid tot daadwerkelijke afgave van een VAR.
Ook de afgegeven VAR van Roemenen en Bulgaren worden extra gecontroleerd op schijnzelfstandigheid. Hiertoe wisselen de Belastingdienst en de Arbeidsinspectie (AI) de VAR gegevens uit, waarbij na risicoanalyse de AI kan beslissen aan welk bedrijf een bezoek wordt gebracht omdat daar mogelijk schijnzelfstandigen aan het werk zijn. In 2010 bleek bij die controles dat van de 748 zelfstandigen er 255 als schijnzelfstandigen aan het werk waren. De AI koppelt die resultaten weer terug aan de Belastingdienst die daardoor naheffingen en boetes kan opleggen of de VAR kan herzien.
De andere aangekondigde maatregelen moeten volgens planning nog opgestart worden. Verwacht wordt dat daarmee de controle op en handhaving van schijnzelfstandigheid nóg effectiever kan verlopen.

Vraag 6:
Op welke manier ziet u toe op het voorkomen van onrechtmatige inschrijving van personen en bedrijven?

Antwoord:
Door samenwerking bij de uitvoering van bovengenoemde maatregelen (zie beantwoording van vraag 4).


Burgemeester en Wethouders van Rotterdam,

De secretaris,
A.H.P. van Gils

De burgemeester,
A. Aboutaleb