Het laatste van Schriftelijke Vragen

mei 10, 2012
Dierenopvangcentra Rijnmond (n.n.b)

mei 04, 2012
Criminelen op billboards (n.n.b)

mei 02, 2012
Vrijmarkt Coolsingel (n.n.b)

mei 01, 2012
Politiezorg Rozenburg (n.n.b)

april 25, 2012
Bedrijfsreinigingsrecht (n.n.b)

april 24, 2012
Subsidie Megastad FM

april 18, 2012
Naheffing belastingen (n.n.b)

april 18, 2012
Opvanghuis Nora Storm (n.n.b)

april 17, 2012
Hennepplantage in pand WOM (n.n.b)

maart 27, 2012
Rappende homohater (n.n.b)

maart 26, 2012
Vervallen volkstuincomplex Bosdreef (n.n.b)

maart 23, 2012
Wooncarrière Woonbron (n.n.b)


Instroom bijstand en bijstandsfraude

Rotterdam, 9 augustus 2011.

Onderwerp:
Beantwoording van de schriftelijke vragen van het raadslid M.J.W. Struijvenberg (Leefbaar Rotterdam) over “Instroom bijstand en bijstandsfraude”.

Aan de Gemeenteraad.

Op 12 juli 2011 stelde het raadslid M.J.W. Struijvenberg (Leefbaar Rotterdam) ons schriftelijke vragen over “Instroom bijstand en bijstandsfraude”.

Inleidend wordt gesteld:

“Geacht college,
Bij behandeling van de eerste bestuursrapportage 2011 zijn de nieuwe budgetten voor de bijstandsuitkeringen vastgesteld. U voorziet een forse daling van de kosten van deze inkomensverstrekkingen tussen nu en het einde van 2011. Maatregelen die hieraan zouden moeten bijdragen zijn een strenge selectie aan de poort en het tegengaan van bijstandsfraude.
Vandaag staat in het Algemeen Dagblad dat het aantal medewerkers van de afdeling Bijzondere Onderzoeken van de sociale dienst van 45 naar 41 is teruggegaan en het aantal handhavingsspecialisten op de werkpleinen van 30 naar 15. Volgens u kan de sociale dienst strenger op fraude controleren en kan tegelijkertijd het aantal controleurs omlaag omdat de handhaving zal plaatsvinden door klantmanagers, die de aanvragen strenger gaan toetsen. Tegelijkertijd verwacht u dat dit voor de klantmanagers geen extra werk met zich meebrengt.
Ik heb hierover de volgende vragen:”

Hieronder volgen de vragen en onze beantwoording:

Vraag 1:
Wat is de ontwikkeling vanaf begin 2010 geweest van het aantal medewerkers van de afdeling Bijzondere Onderzoeken en van het aantal handhavingsspecialisten?

Antwoord:
In 2010 is het aantal medewerkers van de Afdeling Bijzondere Onderzoeken (ABO) en klantmanagers handhaven op de werkpleinen niet gewijzigd. Met ingang van 2011 is bij ABO de functie van coach Hoogwaardig Handhaven vervallen. Het aantal klantmanagers handhaving op de werkpleinen is in 2011 teruggebracht van 30 naar 15. Daar tegenover staat de vorming van een Rechtmatigheidsteam (5 fte) bij ABO dat zich richt op themagerichte handhaving.
De afgelopen jaren heeft SoZaWe fors geïnvesteerd in de verdere ontwikkeling van het concept van programmatisch (hoogwaardig) handhaven. Daarbij is gebruik gemaakt van de extra middelen die het vorige kabinet hiervoor, uitsluitend voor het tijdvak 2007-2010, ter beschikking had gesteld.
Belangrijke aspecten vormden de verhoging van de fraudealterheid, de afwikkeling van fraudesignalen en efficiëntere inzet van handhavingscapaciteit door een meer risicogestuurde aanpak. De aandacht richtte zich niet alleen op de klantmanagers handhaven, maar ook op overige klantmanagers, kwaliteitsmedewerkers en de inrichting van processen. Handhaven begint immers aan de poort, is een regulier onderdeel van werkprocessen bij zowel intake als beheer, waarbij de repressieve aanpak het sluitstuk vormt.

Vraag 2:
Voorziet u een verdere daling van het aantal medewerkers van de afdeling Bijzondere Onderzoeken en van het aantal handhavingsspecialisten?

Antwoord:
Wij voorzien op dit moment geen daling van het aantal medewerkers van ABO.
Het aantal klantmanagers handhaven op de werkpleinen is gerelateerd aan het aantal WWB-klanten. Wij gaan uit van een afname van het aantal klanten met een bijstandsuitkering. In het verlengde daarvan verwachten we op termijn ook een verdere daling van het aantal klantmanagers handhaven op de werkpleinen.

Vraag 3:
Gaan de klantmanagers het werk overnemen van zowel de medewerkers van de afdeling Bijzondere Onderzoeken als van de handhavingsspecialisten?

Antwoord:
De klantmanagers op de werkpleinen nemen geen werk over van ABO-medewerkers.
Zoals hiervoor in ons antwoord op vraag 1 is aangegeven vormen handhavingstaken een regulier onderdeel van de functie van klantmanagers. Daarbij kunnen zij zo nodig een beroep doen op in handhaving gespecialiseerde klantmanagers en kwaliteitsmedewerkers.

Vraag 4:
In hoeverre beschikken klantmanagers over de benodigde kennis en ervaring om het werk van de medewerkers van de afdeling Bijzondere Onderzoeken en/of handhavingsspecialisten over te nemen?

Antwoord:
De kwaliteitsverbetering van de afgelopen jaren is geborgd door continue aandacht voor opleiding en training. Met inzet van de klantmanagers handhaving en kwaliteitsmedewerkers blijven de kennis en ervaring van de klantmanagers op een zodanig niveau dat zij de bij hun functie horende handhavingstaken goed uit kunnen voeren.

Inleidend op de vragen 5 tot en met 9 wordt gesteld:

“De afdeling Bijzondere Onderzoeken en de handhavingsspecialisten doen belangrijk werk. Toch bent u van mening dat het overhevelen van werk voor de klantmanagers geen extra werk met zich meebrengt.”

Vraag 5:
Waarom denkt u dat dit geen extra werk met zich meebrengt voor de klantmanagers?

Antwoord:
In de brief van 7 februari 2011 aan uw commissie voor Maatschappelijke ondersteuning, Volksgezondheid, Sociale Zaken en Participatie (11gr314) is het handhavingsbeleid van SoZaWe geschetst. Daarin staat een efficiënte inzet van handhavingscapaciteit centraal, onder meer door aandacht voor risicosturing, strikte controles aan de poort, effectieve gegevensuitwisseling en themagerichte controles.
Deze ontwikkeling wordt inmiddels ondersteund door een aanscherping en aanzienlijke vereenvoudiging van het maatregelenbeleid. De door uw raad op 9 juni 2011 goedgekeurde wijziging van de “Verordening afstemming en handhaving WWB
Rotterdam 2009” is op 1 juli 2011 in werking getreden.
Dit pakket maatregelen brengt met zich dat, door het beter richten van de handhavingsinzet en vereenvoudiging van het instrumentarium, geen sprake is van een taakverzwaring van de klantmanagers.

Vraag 6:
Hoeveel aangevraagde uitkeringen zijn niet toegekend dankzij het werk van de handhavingsspecialisten in 2010? En hoeveel euro aan uitkeringslasten heeft dit in 2010 gescheeld?

Antwoord:
In 2010 zijn ruim 13.000 WWB aanvragen voor de kosten van levensonderhoud ingediend. Hiervan is ruim 28% afgewezen. Daar kan geen besparingsbedrag aan gekoppeld worden omdat niet bekend is hoe lang een uitkering gelopen zou hebben als deze niet zou zijn afgewezen. Bovendien is handhaving vaak onderdeel van een ketenaanpak waarbij meerdere medewerkers zijn betrokken, zodat niet specifiek is aan te geven welk aandeel kan worden toegerekend aan klantmanagers handhaving.

Vraag 7:
Hoe vaak is de hoogte van een uitkering bijgesteld (c.q. is de uitkering beëindigd) dankzij het werk van de handhavingsspecialisten? En hoeveel euro aan uitkeringslasten heeft dit in 2010 gescheeld?

Antwoord:
In 2010 zijn als resultaat van handhaving in de keten 718 uitkeringen bijgesteld. Hiervan zijn er 426 beëindigd en is in 292 gevallen sprake van een wijziging van de hoogte van de uitkering. Onder verwijzing naar ons antwoord op vraag 6, kan geen relatie worden gelegd met een, aan handhavingsspecialisten toe te rekenen, bedrag.

Vraag 8:
Hoeveel gevallen van bijstandsfraude zijn er in 2010 geconstateerd door de handhavingsspecialisten? En door de afdeling Bijzondere Onderzoeken? En hoeveel euro aan uitkeringslasten heeft dit in 2010 gescheeld?

Antwoord:
Als sluitstuk van de keten is in 2010 825 keer fraude vastgesteld door handhavingsspecialisten. Hiervan kwamen 299 vaststellingen voor rekening van de klantmanagers handhaven op de werkpleinen. In totaal is € 6,2 mln. aan bijstandsfraude opgespoord, hetgeen teruggevorderd wordt.

Vraag 9:
Hoeveel huisbezoeken zijn er in 2010 afgelegd door de medewerkers van de afdeling Bijzondere Onderzoeken en door de handhavingsspecialisten?

Antwoord:
In 2010 zijn 1.866 huisbezoeken afgelegd bij de beoordeling van nieuwe WWB-aanvragen. Daarnaast zijn 1.509 huisbezoeken afgelegd door klantmanagers handhaven in het kader van rechtmatigheidsonderzoeken.
De sociaal rechercheurs en controleurs van ABO leggen in principe geen huisbezoeken af. In de onderzoeksfase wordt ‘buiten de voordeur’ informatie verzameld. Deze specialisten komen veelal pas in de woning wanneer de fraude al voldoende is aangetoond en de betrokkene voor verhoor aangehouden moet worden.

Inleidend op de vragen 10 tot en met 12 wordt gesteld:

“Om uw budgetdoelstelling m.b.t. de bijstand te halen, zou er een strengere selectie aan de poort plaatsvinden. Daarnaast moet bijstandsfraude keihard aangepakt worden. Zoals u weet had Leefbaar Rotterdam al ernstige twijfels over het realisme van het budget voor de bijstand.”

Vraag 10:
In welke mate wordt uw budgetdoelstelling, zoals door u weergegeven in de eerste bestuursrapportage 2011, beïnvloed door de daling van het aantal medewerkers van de afdeling Bijzondere Onderzoeken en handhavers?

Antwoord:
Gelet op verbreding en efficiëntere inrichting van de handhavingsinzet verwachten wij hiervan, ondanks de afname van het aantal klantmanagers handhaven, een positieve bijdrage aan het behalen van de financiële doelstellingen.

Vraag 11:
Kunt u de gemeenteraad aantonen dat de kans op een onterecht verstrekte uitkering gaat afnemen i.p.v. toenemen?

Antwoord:
De inmiddels ingezette maatregelen om het bijstandsvolume terug te dringen en waar handhaving onderdeel van uit maakt, zullen leiden tot afname van het klantenbestand en daarmee ook van de kans dat uitkeringen ten onrechte worden verstrekt.
De tot dusver positieve ontwikkelingen op het terrein van handhaving worden gevolgd aan de hand van indicatoren als het percentage afgewezen uitkeringen, het aantal maatregelen, het aantal straf- en bestuursrechtelijke onderzoeken en het bedrag aan uitkering dat is teruggevorderd en geïncasseerd.

Vraag 12:
Kunt u de gemeenteraad aantonen dat de pakkans bij bijstandsfraude gaat toenemen i.p.v. afnemen?

Antwoord:
Onze koers is helder. Wij tolereren geen fraude. Onder verwijzing naar de, in ons antwoord op vraag 6 aangehaalde, brief treffen wij maatregelen die een bijdrage leveren aan het tegengaan en het opsporen van fraude waardoor ook de pakkans wordt vergroot. Verhoging van de pakkans is overigens geen doel op zichzelf. Naarmate de poort beter wordt dicht gehouden, neemt de kans op fraude in de uitkering af. Daarmee neemt ook de pakkans eerder af dan toe.

Burgemeester en Wethouders van Rotterdam,

De secretaris,
W. Hoogendoorn, l.s.

De burgemeester,
A. Aboutaleb