Home > Weblogs
Woensdag, 20 juli 2016

Tijd voor een nieuw compromis

Victor Reijkersz was gemeenteraadslid voor Leefbaar Rotterdam van 2002-2010. Reijkersz is achter de schermen nog actief bij Leefbaar Rotterdam en streeft naar een kleinere overheid en een eerlijkere samenleving en economie. In het dagelijks leven runt Reijkersz zijn eigen game design studio.

door Victor Reijkersz

De 20e eeuw was het strijdperk voor het grote gevecht tussen het Westen en de Sovjet-Unie, tussen het kapitalisme en het socialisme, tussen Adam Smith en Marx. Uiteindelijk waren het, door heel vrij Europa heen, varianten van een compromis die triomfeerden. Bijna alle Europese landen zijn een sociaaldemocratie geworden. Een deel socialisme met forse inkomensherverdeling en centrale planning op onderwijs, pensioenen en infrastructuur. En anderzijds een deel kapitalisme met een vrije markt, beurzen en de wet van vraag en aanbod.

Wie roept er vandaag de dag nog om een uiterste als communisme of een ander uiterste anarcho-kapitalisme? Enkel wat vergrijsde heren, versterkt met wat navel starende hipsters, verzameld in kleine zaaltjes en de uithoeken van het web.

Steeds meer opiniemakers wijzen er op dat we vandaag de dag de geboorte van een nieuw strijdperk gadeslaan, dat tussen open en gesloten gedachtegoed, tussen globalisering en nationalisme, tussen emigratie en grenscontroles. Ik denk dat deze analyse grotendeels correct is.

Vergeet echter niet dat het wat complexer is dan “nu hebben we een nieuwe tegenstelling”.  Globalisering en vrijhandel trekken namelijk een zware wissel op de socialistische elementen van het sociaaldemocratisch compromis. Anti-globalisme en nationalisme kunnen zeer wel gemotiveerd worden door de noodzaak sociale elementen, bijvoorbeeld de verzorgingsstaat, te beschermen tegen de hardvochtige resultaten van de internationale handel en migratie.

Supranationale organisaties en afspraken trekken een wissel op het kapitalistische gedeelte van het sociaaldemocratische compromis door bijvoorbeeld overregulering, aantasting van het “level playing field” tussen ondernemers, corruptie en de creatie van een nieuwe apparatsjik klasse. Daarnaast zitten we midden in een democratische crisis, waar begrip van democratische verantwoordelijkheid bij zowel de massa als de elite volledig zoek geraakt is.

Maar als we het bovenstaande ter zijde laten en sec naar het nieuwe strijdperk kijken dan zien we hier twee kampen. Het kamp dat richting de wereldburger wil en het kamp dat het dicht bij huis wil houden. De eurofielen, de globalisten, de federalisten versus de nationalisten, protectionisten en de separatisten.

U herkent zich niet in één van de twee kampen zoals in de zin hierboven beschreven? Dat is logisch, want het gedachtegoed van de meeste mensen bevind zich ergens tussen de twee extremen in. En dat is precies ons probleem vandaag de dag. Het ene deel van de bevolking zet het andere deel weg als xenofoob, populistisch en bang. En omgekeerd komen de verwijten van antidemocratisch, regentesk en corrupt terug.

Naar mijn inzien zit er zowel waarheid als overdrijving in de verwijten van beide kampen. De oplossing ligt in een compromis sluiten, net zoals we in de 20e eeuw een compromis hebben gesloten tussen socialisme en kapitalisme. Behoud het goede en het breed gedeelde, laat de extreme kantjes aan de kant. En de som kan groter zijn dan de delen.

Een voorbeeld van een compromis is bewaking van de interne grenzen tijdelijk weer invoeren totdat de buitengrenzen hermetisch functioneren.  De eurofielen moeten leren accepteren dat eerdere Europese afspraken niet in graniet zijn gebeiteld, dat goedkeuring krijgen van een groter deel van het Nederlandse volk belangrijker is dan goedkeuring krijgen van Europese collega’s en de geglobaliseerde elite. De nationalisten moeten leren accepteren dat er niks mis is met een buitengrens als deze daadwerkelijk werkt. Dit compromis is een voorbeeld van de combinatie van “hermetische grenzen” met “afschaffen binnengrenzen”.

Een ander voorbeeld van een compromis is een puntensysteem voor immigratie invoeren en enkel mensen binnenlaten die we daadwerkelijk economisch nodig hebben. De globalisten moeten leren accepteren dat we gezamenlijk beslissen wie we wel en niet willen uitnodigen, dat de democratie voor de moraliteit komt. De xenofoben moeten leren accepteren dat niet alle immigratie slecht is. Dit compromis is een voorbeeld van de combinatie van “open voor emigratie” met “enkel als we er beter van worden”.

Kort samengevat: stoppen met retoriek en overdrijving en proberen forse meerderheden te zoeken door punten uit beide ideologieën te combineren tot breed gedeelde maatregelen.  Besef dat als je blind bent voor de positieve punten van de ideologie van de andere “50 procent” van de bevolking, je hetzelfde doet als je de anderen verwijt. Waarom zouden zij naar jou luisteren als jij niet naar hen luistert?

Gastcolumn

Op deze plek kunt u regelmatig een nieuwe gastcolumn lezen. De columns zijn van de hand van verschillende bekende Nederlanders die op op prikkelende wijze hun mening met u delen. Leefbaar Rotterdam hoopt hiermee het politieke debat aan te moedigen.

De verschillende gastcolumnisten zijn: Maurice de Hond, Bram Peper, Ronald Sørensen, Robbert Baruch, Maarten van Rossem, Mr. A.M. Zwaneveld (Ombudsman Rotterdam), Dick Pels en André Krouwel.

Let op!

De gastcolumnisten schrijven volledig op eigen titel en niet op die van Leefbaar Rotterdam.

Andere gastcolumns

11 juli 2017: Napoleon in de raad door Ronald Sørensen
15 mei 2017: Ik wist het wel door Ronald Sørensen
28 februari 2017: Ons kiessysteem ietsje veranderen door Ronald Sørensen
28 november 2016: Laat ons waken over de vrijheid van spreken door Ronald Sørensen
28 oktober 2016: Besmeuren van islamitische en Turkse instellingen voorkomen! door Ronald Sørensen
14 oktober 2016: Nooit meer het land in! door Ronald Sørensen
23 september 2016: Oorzaken van de multiculturele ellende door Ronald Sørensen
3 augustus 2016: Fetullah Gülen door Ronald Sørensen
20 juli 2016: Tijd voor een nieuw compromis door Victor Reijkersz
11 juli 2016: De brutaliteit van Rutte door Ronald Sørensen

Laatste nieuws