Home > Weblogs
Dinsdag, 07 januari 2014

Populisme: Noodzakelijker dan ooit

Hans van Willigenburg (1963) is journalist, schrijver, dichter, copywriter en spreker. Hij levert regelmatig bijdragen aan The Post Online, is mede-oprichter van Stadslog Rotterdam en in 2010 publiceerde hij de verhalenbundel ‘Doet mij maar Rotterdam’.
door Hans van Willigenburg

Vrijheid. Fouten maken. Blunders begaan. Hoeveel gezaghebbende leermeesters en filosofen hebben ons niet geleerd dat we juist van de missers in ons leven het meeste leren? De ouderen onder ons kunnen meestal smeuïg en smakelijk vertellen over de scheve schaatsen, die ze in hun leven hebben gereden. Vergis ik me? Of klopt het als een zwerende vinger dat de huidige maatschappij steeds minder ontspannen met fouten en blunders omgaat? En dat het verschijnsel om ze zelf op te biechten, zeker onder jongeren, bezig is een langzame dood te sterven? (Slecht voor je toekomstperspectief!) Wie verdedigt nog de vrijheid om te falen? Is ergens nog een partij die – tegen de trend in – (meer) vertrouwen wil geven aan burgers? Zaken wil loslaten en tegen burgers durft te zeggen: ‘Jullie zijn mans genoeg. Los het zelf op.’? De werkelijkheid in Rotterdam is dat geen enkele partij, ook de VVD niet, een rem wil zetten op de bemoeizucht van de overheid. Daarmee ontneemt de politiek ons één van de belangrijkste instrumenten om te groeien, wijzer te worden, boven onszelf uit te stijgen. Een terugtredende overheid? Was het maar waar!

Overheid bepaalt wie rijk wordt
Van alle pijnpunten die Pim Fortuyn in zijn boeken en lezingen heeft aangeroerd, is het uit de hand gelopen geloof in de overheid als zaligmakende instantie wel één van de meest blijvende. In een vroeg stadium, begin jaren ’90 al, zag hij hoe professionele bestuurders hun eigen luchtkastelen optuigden. Pim zag een uitdijende EU. Pim zag ondernemertje spelende woningcorporaties. Pim zag de megahogescholen. En Pim zag vooral hoe de leerlingen, de patiënten, de politieagenten, de huurders en de dokteren – de mensen om wie het eigenlijk hoort te gaan - buiten beeld raakten. Het is een bittere constatering, maar anno 2014 zijn de luchtkastelen nog steeds volop in aanbouw en luisteren overheden zelden of helemaal nooit meer naar mensen. In feite zijn ‘de mensen’ hun vijand geworden. Want mensen zijn eigenwijs. Mensen zijn onvoorspelbaar. Mensen passen niet in de plannen en concepten die van hogerhand worden bedacht. (Ik zou zeggen: koester dat!) Financieel journalist en zakenman Willem Middelkoop zei onlangs nog dat we na de crisis van 2008 meer dan ooit in een ‘staatskapitalisme’ terecht zijn gekomen, dat op de keper beschouwd weinig verschilt van communistisch China en het sociaal democratische staatsdirigisme van Obama: ‘De overheid bepaalt wie rijk mag worden en wie niet.’

De Rotterdamse werkelijkheid
In PvdA-stad Rotterdam is vergaande overheidsbemoeienis nooit weggeweest. Of het nu over een voetbalstadion gaat, over gebiedsbestuur of over zoiets eenvoudigs als de inrichting van een groenstrook of park: overal wil de overheid tot de laatste centimeter bepalend zijn. En (te) veel Rotterdamse politici denken nog steeds dat zij het verschil maken tussen het slagen en falen van de stad, terwijl het echte belangrijke werk door de Rotterdammers zèlf wordt gedaan en niet op de Coolsingel. Het bracht columniste Ebru Umar onlangs tot de haarscherpe observatie dat politici wel de laatsten zijn om over een ‘participatiemaatschappij’ te mogen spreken, want uitgerekend zijzelf zijn degenen die niet participeren, maar vanuit ivoren torens regels blijven bedenken en zo veel burgerinitiatief nodeloos smoren.

Ontkennen van gemeenschappen
Het meest kenmerkende voor de almaar oprukkende staatsbemoeienis is dat het menselijke gemeenschappen (scholen, buurten, families, familiebedrijven) ontkent en ons uit naam van bestrijding van seksisme, discriminatie en racisme tot gerobotiseerde modelburgers wil kneden.  Soms groeit die regelzucht uit tot regelrechte haat. Bijvoorbeeld als Leefbaar Rotterdam een quotum wil vaststellen voor het toelaten van Roemenen en Bulgaren: dan springen wetenschappers, journalisten en collega-politici als door een adder gebeten uit hun gerieflijke stoeltjes om te roepen dat zo’n voorstel moreel verwerpelijk is of zelfs kiezersbedrog, omdat Brussel van hogerhand zo’n quotum zou verbieden. Is er een duidelijker voorbeeld van de manier waarop we in een totalitair denkpatroon worden gezogen? En bureaucraten op een hoge verdieping, die geen zier om krachtwijken geven, toch willen bepalen wat er in krachtwijken gebeurd? En dan te bedenken dat Leefbaar Rotterdam met eenzelfde reflex te maken kreeg bij de Rotterdamwet, waar PvdA-politici eerst schande van spraken om ‘m vervolgens te omarmen.     

Leefbaar of nóg meer bemoeizucht?
Tot slot. Is populisme dan gericht tegen de overheid in zijn geheel? Allerminst. De overheid heeft een cruciale taak te vervullen, zeker als het gaat om veiligheid, zorg, onderwijs en een aantrekkelijke buitenruimte. Populisme wil juist een verhoogde inzet van de overheid op die kerntaken. Maar niet vanuit Brussel of een ander bureaucratisch centrum, maar dichtbij mensen zelf. Zodat zij als vrije, weerbare en trotse burgers kunnen floreren. En invloed blijven behouden op hun directe omgeving. In wat voor wereld leven we überhaupt als politieke partijen zwart worden gemaakt omdat ze ‘luisteren naar mensen’? 

Als ik met een journalistiek oog de Rotterdamse gemeenteraadsverkiezingen van 2014 in ogenschouw neem, is er maar één fundamentele keuze te maken. Kiezen voor partijen die klakkeloos doorgaan met bemoei- en regelzucht op vrijwel alle terreinen. Of kiezen voor die ene partij, Leefbaar Rotterdam, die structureel inzet op een kleinere en krachtigere overheid die er niet voor zichzelf maar voor de Rotterdammers is.   

De ‘menselijke maat’ van Pimmetje blijft nog wel even actueel, schat ik zo.

Reacties:


Door GeborenRotterdam op 6:30 - Donderdag, 20 maart 2014

Vandaag grootste overwinning sinds oprichting fortuyn! ! Van harte gefeliciteerd! !!eerdmans de verlosser!


Door Pantera op 19:48 - Zondag, 12 januari 2014

eigenlijk bestaat populisme niet, als iemand van de sp iets zegt is het ideologie, zegt iemand zonder ideologie is het populisme

zodra je iets doet dat voor de burgers is ipv de politiek ambtelijke klasse dan ben je een populist, een ere titel eerlijk gezegd


Door DeKadt op 17:13 - Zondag, 12 januari 2014

Duidelijk verhaal. Scherp opgeschreven. Daar hou ik van. Gelukkig had ik het niet nodig om te weten waar mijn stem terecht komt. Dat was mij al lang duidelijk. Maar het is altijd leuk om het bevestigd te zien zoals in bovenstaand stuk. Kortom, ik kan niet wachten!

Gastcolumn

Op deze plek kunt u regelmatig een nieuwe gastcolumn lezen. De columns zijn van de hand van verschillende bekende Nederlanders die op op prikkelende wijze hun mening met u delen. Leefbaar Rotterdam hoopt hiermee het politieke debat aan te moedigen.

De verschillende gastcolumnisten zijn: Maurice de Hond, Bram Peper, Ronald Sørensen, Robbert Baruch, Maarten van Rossem, Mr. A.M. Zwaneveld (Ombudsman Rotterdam), Dick Pels en André Krouwel.

Let op!

De gastcolumnisten schrijven volledig op eigen titel en niet op die van Leefbaar Rotterdam.

Andere gastcolumns

31 augustus 2017: De heler en de dief door Ronald Sørensen
10 augustus 2017: Niet alleen Zwarte Piet verdwijnt door Ronald Sørensen
11 juli 2017: Napoleon in de raad door Ronald Sørensen
15 mei 2017: Ik wist het wel door Ronald Sørensen
28 februari 2017: Ons kiessysteem ietsje veranderen door Ronald Sørensen
28 november 2016: Laat ons waken over de vrijheid van spreken door Ronald Sørensen
28 oktober 2016: Besmeuren van islamitische en Turkse instellingen voorkomen! door Ronald Sørensen
14 oktober 2016: Nooit meer het land in! door Ronald Sørensen
23 september 2016: Oorzaken van de multiculturele ellende door Ronald Sørensen
3 augustus 2016: Fetullah Gülen door Ronald Sørensen

Laatste nieuws