Home > Informatie > Nieuwsberichten
Vrijdag, 15 juni 2012

Onderwijs: Turkse macht via het onderwijs


Bron: Buiten Nederland, donderdag 14 juni 2012 – door Jeroen Lesuis
Over de Turkse Gülen-scholen is al jaren lang ophef in Nederland: worden leerlingen er nou wel of niet geïndoctrineerd met de islam? Toch zijn de vermeende scholen in Nederland nog steeds open en de verwachting is dat de beweging de komende jaren groeit.

Op het gebied van onderwijs heeft de Turkse-Nederlandse relatie een interessante wending genomen door de komst van de Turkse Gülen-beweging. Dit is een internationale beweging, opgericht in de vorige eeuw door de islamitische prediker Fethullah Gülen, die zegt in te zetten voor de islam in een moderne, interreligieuze samenleving. En dan vooral via het onderwijs: buiten Turkije zijn ongeveer 1000Gülen-scholen, universiteiten en internaten opgericht. Via aanhangers in Nederland,veelal ondernemers van Turkse afkomst, kwamen er vanaf de jaren negentig ook Gülen-scholen in steden als Rotterdam, Den Haag en Amsterdam. Leerlingen zouden hier normaal onderwijs krijgen en daarnaast lessen over de islam. Maar in 2008 barstte de bom rond de Turkse beweging. Een NOVA-documentaire liet zien dat leerlingen van de Gülen-scholen werden geïndoctrineerd met een orthodoxe variant van de islamleer. Leerlingen werd bijvoorbeeld verteld dat ze zomers niet alleen de stad in mochten omdat ze dan teveel bloot zouden zien. Er kwamen Kamervragen en in 2010 verscheen een onderzoek dat concludeerde dat ‘Gülen-scholen leerlingen niet belemmeren met hun integratie in de Nederlandse samenleving’. Daarna werd het stil rond de beweging.

Ten onrechte, vindt nu journalist Selli Altunterim. Hij werkte in 2008 aan de NOVA-documentaire en ziet dat er tegenwoordig in steeds meer Nederlandse gemeentes aanvragen zijn voor op te richten Gülen-scholen. Volgens de journalist valt er voor de Turkse beweging vooral veel te halen in achterstandswijken. “De ouders hier hebben vaak weinig geld en ruimte voor de opvang van hun kinderen. Als er dan twee Gülen-studenten op de deur kloppen met de belofte dat zij zich zullen ontfermen over de kinderen, dan zijn de ouders gauw geneigd om hier op in te gaan. Zeker omdat hun kinderen meestal niet terecht kunnen op een ‘blanke’ basisschool.”

Volgens de journalist kan Gülen ongemerkt zijn gang gaan omdat de beweginggesloten, sektarisch en daardoor heel moeilijk te begrijpen is. “Qua structuur doet de beweging denken aan de Amerikaanse Scientology Church. Kinderen krijgen al heel vroeg huiswerkbegeleiding van oudere Gülen-leden, vervolgens gaan ze naar een Gülen-basisschool en een Gülen-internaat. En in dit traject krijgen de leerlingen van de leraren een mix van Turks nationalisme en islamisme te horen. De beweging wil namelijk zijn eigen Turkse, strengislamitische staat in Nederland.”

Leefbaar Rotterdam-politica Anita Fähmel onderschrijft dit. Zij houdt zich al jaren bezig met de Turkse beweging en zegt dat er niet veel is veranderd. “In Rotterdam had je bijvoorbeeld het Gülen-internaat Het Centrum. Naar aanleiding van de negatieve berichtgeving noemt dat zich nu een onderwijsinstituut. Maar kinderen worden er nog steeds geïndoctrineerd met de Islam.” En volgens de politica krijgen de Gülen-scholen ook nog steeds subsidies van de overheid. “Terwijl daarvoor is afgesproken dat de scholen zouden streven naar een gemixt leerlingenbestand. Dit is niet gelukt: 90 procent van de leerlingen is Turks.”

Dat het nu stil is rond de Gülen-beweging komt volgens Selli Altunterim ook door de steun vanuit Turkije op de achtergrond. In Turkije zelf bezit Gülen veel landelijke media waarmee hij invloed heeft op de landelijke politiek. Ondanks het feit dat Fethullah Gülen ook in Turkije omstreden is, moet de Turkse premier Erdogan hem wel accepteren. En volgens Altunterim geldt dat meteen ook voor Nederland: “Als Erdogan tegen de Nederlandse regering zegt ‘de Gülen-beweging is oké’, dan zullen zij geen vragen meer vragen stellen.”

Dossier: Moskee-internaten

Laatste nieuws