Home > Weblogs
Dinsdag, 01 november 2016

De inclusieve samenleving


Spreektekst bij het D66-debat over de inclusieve samenleving (26 oktober 2016)

De inclusieve samenleving. Er is me ook weleens de vraag gesteld "Wat vind je van het concept WIJ-samenleving?" en dan is mijn antwoord eigenlijk een tegenvraag die ik ook kan stellen over het concept de inclusieve samenleving. Wat wordt er nu eigenlijk mee bedoeld? En gelijk begint de irritatie al weer op te borrelen, omdat in mijn visie er veel te veel te tijd is verspeeld met het nahollen van een soort PvdA-ideaal: een welvarende, gelukkige multiculturele samenleving die nergens bestaat en er never nooit gaat komen.

Sorry lieve aanwezigen, maar de multiculturele samenleving is mislukt. En omdat er jarenlang niet zorgvuldig met het concept integratie is omgegaan, is de integratie samen met de ‘multicultidroom’ mislukt. Omdat dat besef inmiddels wel is ingedaald, wordt er direct doorgegaan met de zoektocht naar een nieuw ideaal in de vorm van een ‘inclusieve samenleving’ of ‘WIJ-samenleving’. Het probleem is alleen dat niemand een zelfde beeld heeft bij hoe zo’n samenleving eruit zou moeten komen zien, en we dus vooral weer bezig zullen zijn met hoe het in te vullen. Heeft het voor mij zin om weer decennia te verspillen met definities en zo weer jaren achterstand op te lopen? Mijn antwoord daarop is een heel duidelijk Nee.

Het is tijd om de mouwen op te stropen, een grote schep op te pakken en beginnen met puin ruimen. Onze Pim zei het 15 jaar geleden al: We dweilen met de kraan open. Zolang we de grenzen wagenwijd openhouden, blijven we telkens nieuwe achterstanden importeren. Terwijl we kennelijk zelf niet weten hoe we de samenleving kunnen laten werken. We zijn het aan onszelf verplicht om eerst ons eigen huis op orde te hebben en we kunnen niet heel de wereld redden. Schrijnende gevallen, akkoord, maar dan wel opvangen in eigen regio. Gelukszoekers? Nee, dank u.

Integratie staat bovenaan het zorgenlijstje van de meeste Nederlanders, omdat ze dagelijks zien dat het niet goed gaat. We worden iedere dag weer geconfronteerd met de uitwassen van mislukte integratie. Of je nu praat over de rechtsgelijkheid van vrouwen, radicalisering, de ‘Allahu Akbars’ vanaf de Erasmusbrug na de Turkse couppoging of simpelweg het feit dat velen elkaar in hun eigen straat niet meer verstaan; er is een probleem. Dat vrouwen die al dertig jaar hier wonen zichzelf niet verstaanbaar kunnen maken bij een huisarts is meer dan zorgelijk en dat zijn de uitwassen, de excessen waar we iets aan moeten doen.

Nederland heeft een open samenleving. Het blijft me verbazen dat sommigen van een heel groot podium blijven roepen dat ze geen podium krijgen en volharden in die boodschap. We zien groepen jonge mannen met Black Panther-baretten die zichzelf meten met historische figuren als Malcolm X en Martin Luther King afficheren. Deze jonge mannen verwijten ons dat we geen historisch besef zouden hebben, omdat we een traditioneel en onschuldig kinderfeest in ere willen houden. Grappig, dat lijkt mij een gevalletje de pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet. In de jaren van Martin Luther King was er iets om voor te strijden, dat was het begin van de Equal Rights Movements na de periode van segregatie en daarvoor de slavernij, hard nodig, zwaar bevochten en met helden als Rosa Parks die soms met gevaar voor eigen leven opstonden voor gelijke rechten. Hoe serieus neem je jezelf als je jouw bevoorrechte situatie in Nederland anno 2016 daarmee gelijk stelt? Hoe weinig respect, begrip en waardering en minimaal benul heb je dan voor de ontvangende samenleving en voor degenen die in het verleden tegen échte onderdrukking hebben gestreden? Nul komma nul.

Bestaat discriminatie? Jazeker. Is het verwerpelijk? Jazeker. En daarom ook bij de wet verboden.  Het lijkt weleens alsof we dat vergeten in de hoog opgelopen discussie over White privilege, etnisch profileren en leren van het koloniale verleden ofwel, druk maken over een kinderfeest. Als we dat in Nederland anno nu kunnen doen in een positie waarbij je ofwel een gekozen volksvertegenwoordiger bent, actrice, presentatrice of goedbetaalde voorzitter van een gesubsidieerde belangenorganisatie, lijkt mij dit exemplarisch voor hoe het gesteld is met je achterstandspositie. Het valt wel mee. Het zou deze aanvallers van de volgens hen niet zo inclusieve samenleving sieren als er een strijd wordt gevoerd om daadwerkelijke achterstandsposities te verbeteren, want die zijn er wel degelijk. Daarbij denk ik aan de positie van vrouwen, homo’s en joden. Kinderen die onder het juk van hun ouders en de omgeving en religie niet altijd de ruimte hebben om hun eigen keuzes te maken.

Het maakt mij razend als er een maatschappelijke discussie gevoerd wordt over de zieligheidsfactor van een rapper met een dikke Audi en dito strafblad, die het ene moment als een idioot met driehonderd (!) km per uur over de A5 raast en zich even later beklaagt over etnisch profileren, terwijl er tegelijkertijd vrouwen gevangen zitten achter hun eigen voordeur. En daarmee komen we gelijk bij een ander groot probleem van deze tijd: de invloed van islam binnen de mislukte multiculturele samenleving. Omdat er zo weinig nadruk is gelegd op integreren hebben we in essentie een grote stap terug gedaan op het gebied van emancipatie en gelijke rechten. Probleem daarbij is dat het benoemen hiervan gelijk wordt gesteld aan Islamofobie, ook weer zo’n inhoudsloos modewoord dat eigenlijk zegt dat kritiek niet geoorloofd is. Terwijl die kritiek nu juist zo broodnodig is om tot een vorm van een inclusieve samenleving te komen.

Wij moeten zaken als polygamie, shariahuwelijken, verborgen vrouwen, homohaat en Jodenhaat bespreekbaar blijven houden en niet verstoppen achter valse argumenten waarbij de andere partij continue begint met “ja maar zij hebben ook…”. We moeten erkennen dat er hardnekkige problemen zijn met de integratie van bijvoorbeeld Somaliërs en Eritreeërs. Dat moet je benoemen en inzichtelijk maken om zo ook tot een oplossing te komen. Of wegkijken en accepteren dat het merendeel van deze groep permanent van een uitkering leeft, een groot deel kampt met verslavingsproblematiek en de vrouwen een belabberde positie hebben. Benoemen en aanpakken of wegkijken en laten verkommeren. Meer keuzes zijn er niet.

We helpen Marokkaanse en Antilliaanse jongeren niet door de politie een tik op hun vingers te geven als ze hun werk doen op basis van het gegeven dat deze jongeren statistisch veel vaker als dader in beeld zijn. We helpen ze meer door ze te laten weten dat dealertjes en andere patsers in dure Audi’s aangepakt worden en er consequenties tegenover slecht gedrag staan. En dan bedoel ik geen trapveldje of buurthuis met rapstudio als bonus, maar gewoon ouderwets straf. We helpen ze door normen en waarden in te prenten en ze goed Nederlands te laten spreken en schrijven. Dat eerlijk werken loont en door te zorgen voor degelijk onderwijs wat is afgestemd op de weg naar werk. We helpen ze door wijken te realiseren waar een leefbaar klimaat is. We helpen ze door een bedrijfsleven te faciliteren wat kan floreren en banen realiseert.

Wat in ieder geval níét helpt is, onder de noemer van discriminatie of het niet-bestaande probleem Islamofobie, problemen en broodnodige discussies plat slaan. Het helpt niet als jonge succesvolle allochtonen boos “discriminatie” blijven roepen als je zegt dat de integratie mislukt is, omdat ze niet beseffen -of niet willen beseffen- dat het niet om hen gaat. We zijn blij dat hun ouders en zij de keuze hebben gemaakt en de kans hebben gekregen om iets te maken van hun leven, chapeau en vooral zo doorgaan. Wat niet helpt, is niet onder ogen willen zien dat er ondanks goede voorbeelden nog enorm veel mis is. Er zouden meer succesvolle jongeren op moeten staan om de misstanden in hun gemeenschap aan te pakken, in plaats van blijven hangen in een slachtofferrol en het willen wijzen op oorzaken die niet altijd bestaan.

Welke problemen wél bestaan, is dat we in Nederland anno 2016 na drie generaties nog steeds te maken hebben met een generatie jongeren die niets hebben met de Nederlandse maatschappij. Met Somalische jongeren die klagen over discriminatie op de arbeidsmarkt, maar niet komen opdraven wanneer er speciaal voor hen een banenmarkt wordt georganiseerd. Met jonge Turken die zich eerst Turk, dan moslim en dan pas Nederlander voelen, zoals onlangs bleek uit onderzoek van het SCP. Turkse jongeren die direct de straat op gaan als Erdogan daar middels de moskee om vraagt. Die journalisten aanvallen. Met Marokkaanse jongeren die 22 keer zo vaak verdachte zijn van overvallen en straatroof. Is het dan werkelijk zo moeilijk te begrijpen dat de samenleving het niet meer pikt?

Het is verdomd laat, maar nog niet té laat. Als Leefbaar Rotterdam willen we niets liever dan deze problemen voortvarend aanpakken. Maar dat vereist dan wel dat we nú actie ondernemen en niet blijven pappen en nathouden. Stop de samenwerking met integratiebelemmerende organisaties als Diyanet. Sluit moskee-internaten. Stop met subsidies aan mono-etnische organisaties en clubjes die emancipatie tegenwerken. Straf mannen die hun vrouw onderdrukken en thuis opsluiten. Laat ze het financieel voelen als ze geen kansen aangrijpen, maar liever op de bank blijven liggen. Sluit moskeeën die haatpredikers uitnodigen die moslimjongeren het Westen leren te haten. Stop met het bevestigen van de slachtofferrol van allochtone jongeren. Spiegel hen niet Sylvana Simons, Quincy Gario of Appa, maar Ahmed Aboutaleb, Afshin Ellian en Ayaan Hirsi Ali als rolmodellen voor.

Maak een vuist tegen intolerantie. We zijn als samenleving soms zo bang geworden om als racist, islamofoob of xenofoob weggezet te worden dat het makkelijker en veiliger is geworden om maar niets te zeggen. Ik zie met afgrijzen toe hoe de Rotterdamse raad de problemen rond radicalisering en jihadisme steevast ontwijkt, bagatelliseert of weglacht. Ik zie met afgrijzen toe hoe wethouders op hoge poten op het matje worden geroepen als zij zeggen dat werkloosheid onder allochtone jongeren vaak een kwestie van mentaliteit, in plaats van arbeidsmarktdiscriminatie is. Laten we als Rotterdamse raad nu eindelijk eens doorpakken, in plaats van te verzanden in gezeur over de toon van het debat.

Want de taak van de overheid is om te waarborgen dat iedereen gelijke rechten en plichten heeft en dat onze kernwaarden behouden blijven. Dat, en alléén dat, is het recept voor een inclusieve samenleving.

Tanya Hoogwerf

Tanya is raadslid voor Leefbaar Rotterdam.

Eerder verschenen in dit weblog

10 januari 2017
Meten met twee maten
1 november 2016
De inclusieve samenleving
19 december 2015
Verbloemen van de waarheid
20 november 2015
Intolerant voor intolerantie
22 juli 2015
De logica van Nida
11 december 2014
Slot op moskee-internaten

Laatste nieuws