Home > Weblogs
Vrijdag, 14 oktober 2016

Ontucht door leraar


Een aantal weken geleden kwam het verhaal naar buiten over een leraar die herhaaldelijk de kans heeft gekregen zijn slag te slaan en ontucht te plegen met jonge meiden. Minstens drie keer eerder was hij ontslagen maar pas de laatste keer ging dit gepaard met aangifte van aanranding bij de politie.

Kinderen moeten op scholen veilig zijn. Het is de heilige plicht van volwassenen daarvoor te zorgen. Het ergste is nog dat het grootschalige leed dat deze man heeft veroorzaakt, voorkomen had kunnen worden. De dader en zijn misselijke praktijken waren namelijk allang bekend bij de onderwijsinspectie. Maar ingegrepen werd er niet. De onderwijsinspectie koppelde de meldingen van verschillende scholen over de man in interne systemen, maar mocht de informatie naar eigen zeggen niet delen met onderwijsinstellingen. Hierdoor kon de man in kwestie steeds opnieuw bij een nieuwe werkgever aan de slag. Met alle gevolgen van dien.

In plaats van de bevoegdheden op te eisen om zulke situaties voortaan te kunnen voorkomen, schuift de inspectie de verantwoordelijkheid volledig af. Het onderwijs moet zelf maar referenties checken en een VOG opvragen, is het advies. Maar deze casus maakt juist pijnlijk duidelijk dat een VOG een wassen neus is. Dat is te begrijpen als je de regels leest. Als niet bewezen is dat je “een strafbaar feit hebt gepleegd dat relevant is voor de functie” krijg je een VOG, aldus de website van de Rijksoverheid. Dan is er dus per definitie aangifte nodig, die ook nog eens leidt tot een veroordeling, en dat ontbrak in deze zaak. Veel meldingen, maar geen aangiften, noch een veroordeling. Extra wrang is dat in tenminste één geval een school heeft afgezien van het doen van aangifte na overleg met de inspectie. De inspectie wil dus dat scholen een VOG opvragen, maar zorgt er tegelijkertijd voor dat werknemers die geen VOG verdienen er toch één kunnen krijgen. Daarbij blijft trouwens de vraag wat “relevant voor de functie” is bij een VOG. Wordt iemand die een bank heeft overvallen dan wél geschikt bevonden om voor de klas te staan? Mij lijkt dat de lat voor iemand met zo’n duidelijke voorbeeldfunctie hoger moet liggen.

De maatschappelijke storm over de zaak bleef uit. De verontwaardiging die er even was, verstomde snel. De inspectie verviel in procedures en rationaliteiten om aan te tonen dat men écht niets had kunnen doen. En dat was het dan.
Wat is nou eigenlijk het doel van een onderwijsinspectie, zo vraag je je af. Hun taak komt toch neer op het borgen van goed onderwijs? Hoe werkt dit dan als je, als leerling in een afhankelijkheidsrelatie, blijkbaar zo makkelijk misbruikt kan worden?  De inhoud van het onderwijs en de positie van de leerling in de vertrouwensrelatie met de leraar, zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hier ligt dus nog een uit te werken opdracht.

Duidelijk is dat er afspraken en regels moeten komen om de problemen die er zijn omtrent de bescherming van onze leerlingen het hoofd te bieden. Daarbij zal er gekeken moeten worden naar het gedrag van de scholen, maar zeker ook naar de rol van de onderwijsinspectie en de manier waarop zij controles inbouwen.

Scholen doen blijkbaar, in de regel, geen aangifte wanneer er sprake is van een vermoeden van ontucht. Misschien uit angst voor een slechte naam en veel ongewenst gedoe, vragen van ouders of afname van leerlingen. Kennelijk hoort diezelfde terughoudendheid bij de bedrijfscultuur van de onderwijsinspectie. Zelfs als er al meerdere zaken bekend zijn over dezelfde persoon. Onbegrijpelijk; zeker gelet op de richtlijnen die de Rijksoverheid voorschrijft. Als na overleg met de vertrouwensinspecteur (van de onderwijsinspectie dus) een zedendelict vermoed wordt, dan is het schoolbestuur altijd verplicht om aangifte te doen bij de politie. Ook als de betrokkenen hierover hun bedenkingen hebben. In de praktijk blijkt dit dus nauwelijks te gebeuren. Melding bij de onderwijsinspectie en het verplichten tot aangifte door scholen zijn echt een vereiste; in álle gevallen. En de inspectie moet hierbij zijn verantwoordelijkheid inzien en deze aangifte aanmoedigen, vanuit hun rol om het onderwijs en de dus de leerling te beschermen.

Gelet op de gezagsrelatie en het omgaan met minderjarige personen, zou de gedragsstandaard waaraan docenten gehouden worden zeer hoog moeten zijn. Voor het onderwijs zou daarom een vergelijkbare standaard als binnen het medisch tuchtrecht moeten gaan gelden. Daarin speelt niet alleen de wet, maar ook beroepsethiek een rol. Invoer van het onderwijstuchtrecht dus. De aangescherpte richtlijnen moeten dan de wettelijke beperkingen, door de inspectie zelf als excuus aangevoerd, gaan wegnemen. De onderwijsinspectie krijgt hierdoor speelruimte om informatie te gebruiken en delen. Waarbij ze dan natuurlijk ook verplicht worden om dat daadwerkelijk te gaan doen. Geen excuses meer mogelijk.

In het geval er signalen zijn omtrent mogelijke misdragingen, moeten die worden uitgezocht en mag het onderzoek pas worden losgelaten als verzekerd is dat er géén sprake is van misdragingen. Dat is ook de insteek rond de kinderopvang na de dramatische zaak rond Robert M. in Amsterdam.

Als al deze regels toegepast worden, rest ons nog een sollicitatieprotocol om de cirkel sluitend te maken. Hierbij vragen de scholen te allen tijde informatie op over de sollicitant bij de onderwijsinspectie, die deze informatie dan ook moet afstaan. Natuurlijk wel via een beschermde procedure voor de sollicitant. Niemand zit te wachten op onnodige beschadiging van goedwillende docenten. Want laten we één ding vaststellen: verreweg de meeste docenten zetten zich op een integere en bevlogen manier in om onze jeugd kennis bij te brengen en hen te helpen bij het oplossen van hun problemen.

Al deze maatregelen bij elkaar zouden een grote stap betekenen op weg naar goed, dus veilig onderwijs. Het is erg, maar blijkbaar is dit nodig om onze kinderen te beschermen. Nog langer vervallen in passiviteit is geen optie meer.

Ira van Winden

Ira is raadslid voor Leefbaar Rotterdam.

Eerder verschenen in dit weblog

14 oktober 2016
Ontucht door leraar

Laatste nieuws