Hoe oprecht zullen alle wensen zijn?

Met Kerstmis 2005 moesten de Stichting de Bonnen zich beraden over het ingrijpende besluit van de deelgemeenteraad om in te stemmen met landgoedontwikkeling in de Bonnenpolders. Uiteindelijk bleek er sprake te zijn van een spel van misleiding & bedrog (http://www.bds.rotterdam.nl/Bestuurlijke_Informatie:7/Raadsinformatie/Ter_besluitvorming_aangeboden/Overige_brieven/10GR3324a_Brief_inzake_Bonnenpolders) en werden de meest betrokken bewoners en ondernemers aan hun lot overgelaten.

Het lijkt me goed als de dames & heren politici in de deelgemeente Hoek van Holland met Kerstmis 2010 ook eens na denken over de wijze waarop sommigen van uw eigen inwoners de afgelopen jaren Kerstmis hebben moeten doorbrengen en hoe zij dat nu doen. Het lijkt me dat men niet over een extreem groot empathisch vermogen behoeft te beschikken om te beseffen dat de wijze waarop de oorspronkelijke bewoners en ondernemers in de Bonnenpolders zijn behandeld strijdig is met fraai geformuleerde christelijke principes, sociaal-democratische beginselen of liberale uitgangspunten. Er zullen met Kerstmis vastgoedspeculanten zijn die met elkaar het glas heffen omdat hun spel van misleiding en bedrog gelukt lijkt te zijn. Er zullen met Kerstmis ook (oud-) bestuurders blij zijn dat men nog steeds niet door de mand is gevallen en er zullen ook ambtenaren opgelucht zijn dat men hun gebrek aan deskundigheid nog niet heeft doorgeprikt.

Het zal op prijs gesteld worden als men zich met Kerstmis 2010 probeert in te leven in de consequenties die bestuurlijke besluiten voor de direct betrokkenen kunnen hebben en de formele en morele verplichtingen die het met zich meebrengt om bestuurlijke besluiten (http://www.bds.rotterdam.nl/Bestuurlijke_Informatie:7/Raadsinformatie/Gemeenteraad_2010_2014/2010/Kwartaal_4/Raadsvergadering_van_16_december_2010/Mededeling_van_ingekomen_stukken_met_betrekking_tot_de_raad_en_de_commissies_zoals_genoemd_op_de_doorlopende_lijst_2010_week_47_48_en_49/Overige_brieven/10GR3151_Burgerbrief_over_de_bestuurlijke_besluitvorming_van_de_deelgemeente_Hoek_van_Holland_inzake_de_Bonnenpolders) ook tot uitvoering te brengen.

In de periode rondom Kerstmis willen sommige mensen wel eens nadenken over de wijze waarop men in de samenleving staat en de manier waarop men van betekenis kan zijn voor de medemens. Wellicht dat dames & heren politici dan ook eens willen nadenken over de wijze waarop men het lokale bestuur van de deelgemeente Hoek van Holland een bestaansrecht geeft.

Vaak willen politici bij een gebeurtenis van fysiek geweld hun betrokkenheid tonen. Bij stil, sluipend en anoniem geweld wil men er wel eens het zwijgen toe doen. Het lijkt dan niet relevant of deze vorm van geweld afkomstig is van bijv. vastgoedspeculanten of bijv. vanuit een gemeentelijke dienst.

Geweld bestaat in fysieke zin waarbij men in een fractie van een seconde een mensenleven kan vernietigen of in ieder geval een dramatische wending kan geven. Geweld bestaat echter ook in de vorm van juridisch, economisch, bureaucratisch en psychische geweld waarbij men in een reeks van jaren een mensenleven kan vernietigen of in ieder geval een mens zijn ontwikkeling en ontplooiing een dramatische wending kan geven. Het ambtelijke spelletje rondom de geregelde sloopvergunning voor de opstallen op het perceel Nieuw-Oranjekanaal 20, 3151 XL te Hoek van Holland kan in de laatste categorie worden gerangschikt. Het kan zelfs gekwalificeerd worden als “moord op termijn”. Mensen raken beschadigd door hen systematisch te frustreren, te schofferen en te negeren.

Voor wat betreft de definitie van “geweld” dient zich voor de oorspronkelijke bewoners en ondernemers in de Bonnenpolders ook de parabel aan met iemand die is gebeten door een gifslang of gepakt door een wurgslang en aan wie de noodzakelijke hulp onthouden wordt. De doodstrijd wordt onverschillig aanschouwd, men haalt de schouders op en men richt zich op andere zaken waar men zijn voordeel mee kan doen. Feitelijk klopt deze parabel niet helemaal, want met de unaniem aangenomen PvdA-motie uit november 2003 werd juist wel hulp aangeboden en een perspectief beloofd om een dreigende verloedering en verpaupering van onze polder te voorkomen.

Wellicht is het dan beter om de parabel te gebruiken over iemand die in het water is geduwd en door de stroming dreigt te worden meegevoerd. Aan de ene kant is de kademuur te hoog om er zelfstandig uit te komen; aan de andere kant is er een schuin talud en zou het wel lukken. De stroming wordt steeds sterker. Er wordt hem een reddingsboei vanaf de kademuur toegeworpen. Daar is ook het woonhuis van de drenkeling en wacht hem een douche en droge kleren. De drenkeling kiest voor de reddingsboei en zwemt hier naartoe. Juist op het moment dat de drenkeling de reddingsboei wil grijpen wordt deze weer weggetrokken. Men heeft het touw nodig om elders een feestlint op te hangen. Over de moegestreden drenkeling die vervolgens te uitgeput is om de overkant – de kant met het schuine talud – te halen, wordt dan verteld dat deze maar goed zwemmen had moeten leren, eigenlijk onvoorzichtig is geweest en het aan zijn eigen gedrag te wijten heeft dat hij dreigt te verdrinken. Er ontstaat dan een ander beeld dan de daadwerkelijke feiten zijn.

Het vergelijk van deze parabel met de situatie waarin de oorspronkelijke bewoners van de Bonnenpolders zijn komen te verkeren is dan duidelijk. De sociaal-economische problematiek in deze polders is erkend door de motie van november 2003 waarin de opdracht werd gegeven om in het tweede kwartaal van 2004 een integrale gebiedsvisie te presenteren. Het heeft moeten duren tot het derde kwartaal van 2004 voordat het proces werd opgestart en er een uitnodiging wordt verstuurd om deel te nemen in de Projectgroep de Bonnen. Uiteindelijk duurt het tot het derde kwartaal van 2006 eer het Gebiedsontwikkelingsplan De Bonnen door de raad van de deelgemeente Hoek van Holland wordt vastgesteld. In opdracht van de (deel)gemeente liggen er dan ook 2 door een onafhankelijk adviesbureau gemaakte bedrijfsplannen te wachten op uitvoering. De agrarische ondernemers in het gebied hebben hun beslissingen afgestemd op het doorlopen traject en de toegezegde oplossing. Men moet immers de overheid kunnen vertrouwen.

Dan wijzigt zich ineens de houding van de (deel)gemeente en worden deze agrarische ondernemers aan hun lot overgelaten. Men doet apart zaken met de grootgrondbezitters in de polder over een snelle(re) verwerving van de gronden voor de tweede ontsluitingsweg naar Hoek van Holland en de sociaal-economische problemen worden vervolgens met creatief taalgebruik tot “privé-problemen” gedegradeerd. De menselijke maat wordt totaal uit het oog verloren.

Bovengenoemd opportunistisch gedrag laat ook een zeker moreel niveau zien. Het moge immers duidelijk zijn dat de overheid zo niet behoort om te gaan met betrokken bewoners en ondernemers en dat dit geen recht doet aan de wijze waarop men volgens ondermeer de begroting 2011 vorm wenst te geven aan “gebiedsgericht werken” en “burgerparticipatie”. Terwijl de lokale overheid de instrumenten in handen heeft om de helpende hand te bieden, tolereert men nog steeds het ambtelijke geknoei met de uitgifte van gemeentelijke landbouwgrond in (tijdelijke) pacht en het ambtelijke spel met een geregelde sloopvergunning. Ineens is alle energie er op gericht om argumenten te verzinnen om dit gedrag te rechtvaardigen. Met een negatieve en destructieve basishouding en een cynische en calculerende bestuurs- en organisatiecultuur zijn immers altijd wel argumenten te verzinnen waarom iets niet mogelijk is en/of waarom iets nog niet is gebeurd.

De oorspronkelijke bewoners en ondernemers in de Bonnenpolders – verenigd in de Stichting de Bonnen – dachten dat zij een partner waren in een integraal gebiedsontwikkelingsproces en hadden hun vertrouwen gesteld in de lokale overheid. Mag men het hen verwijten dat “de reddingsboei” werd weggetrokken?